ON EST PARTI! Een nieuw leven beginnen in Frankrijk.

Category Archives: Jozef Janssen

De eeuwige jachtvelden

Het regent en waait als we Jozef naar de eeuwige jachtvelden begeleiden. Gevolgd door mannetjes van dun papier en een streepje muziek. Vooraleer Jozef de vallei  invliegt maakt hij nog een kleine draaibeweging rond Bert en dan, zoef, weg is hij.  Voor altijd zo vrij als een vogel en toch dicht bij ons.

Ik verwacht me aan treurnis en neerslachtigheid maar we stromen over van energie en daadkracht. Werk en schoolwerk inhalen. Redden wat er te redden valt in de moestuin want ook hier was het te lang koud. Onze berg gaat men te lijf met grof geschut. Er wordt een grote hap uitgesneden zodat we er kunnen kamperen tijdens de zomer en dan we stuiten op een kleine bron. En dat is heerlijk nieuws want het wordt warm en er is nog geen water op onze grond. We zeulen met emmers en gieters water uit een klein beekje naar boven. Beelden uit de film ‘Manon des Sources’ flitsen voor mijn ogen. Even zie ik in Jacky de perfecte muilezel, zo groot en struis als ze nu is. Jacky die na haar laatste zwangerschap dringend op dieet moet maar op onverklaarbare reden maar niets afvalt. Tot we ontdekken dat ze overal haar restjes eten krijgt: ze smult mee uit de potten van Bernadette, kent alle bakjes met poezeneten uit de buurt en graaft overal haar verborgen schatten op die ze opzij had gelegd voor barre tijden. Zo ook een volledig nog ingepakte kaas, gestolen bij Hanne en Jonas om deze nadien rustig te kunnen degusteren.

Ik vertrek met Gust naar Brussel om papa te bezoeken. Gust de kleine Mowgli voor wie de stad één grote speeltuin is bezorgt me geregeld een kleine hartstilstand. Hij rent van hier naar daar. Begrijpt het nut niet van verkeerslichten noch het gevaar van straten vol auto’s. Hij klimt overal op en onder. Roept en wijst naar ziekenwagens en vliegtuigen en staart vol ontzag naar politie agenten en hun wapens. Hij is zo gewoon van overal in de natuur te kunnen plassen dat hij dikwijls weigert om een toilet te gebruiken. Als noodoplossing mag hij plassen in de bloempotjes op papa’s terras. Drie verdiepingen hoog in hartje Brussel druppelt zijn pipi van terras op terras naar beneden.

Als ik mijn vader zie dan voelt het alsof ik een stomp in mijn maag krijg en mijn hart er wordt uitgerukt. Papa verliest woorden en beschrijft het zelf alsof hij steeds de trein mist. Ze ontglippen hem en verdwijnen voor altijd in de stilte. Ik vraag me af hoe het leven is in een hoofd met steeds meer gaten en in een lijf dat stilaan versteent. Er resten enkel nog eilandjes  van helderheid waar hij af en toe op aanspoelt terwijl hij ronddobbert op een grote oceaan van flarden herinneringen en vage gedachten. Niets hangt nog samen. Diep in zijn hoofd zijn er fossielen van onvoorwaardelijke liefdes en oude grotten met rotstekeningen van de mooiste momenten uit een mensenleven. Deze dingen doorstaan de tand des tijd, de orkanen en stormen van een aftakelend lichaam. Deze lichtjes van liefde zijn het enigste dat nog telt. Want uiteindelijk wordt de navelstreng met kinderen en geliefden nooit echt doorgeknipt, hij verplaatst zich gewoon van de buik naar het hart.

JOZEF:

 IMG_8117 IMG_8113 DSCN2462 DSCN2461 DSCN2457 DSCN2456 DSCN2452 DSCN2443 DSCN0001_2

 

CHEZ BERNADETTE:

IMG_3910

WORK IN PROGRESS:

 

IMG_3967 IMG_3975 IMG_3248 IMG_3236 IMG_3898IMG_3252IMG_3255

Mensen zijn gemaakt van dun papier

Lieve  Jozef, lieve lieve opa dierentuin,

Zo’n 9 jaar geleden werd je mijn schoonvader maar onze levens hadden al een aantal keren gekruist. Viool spelend op de muziekavonden bij mijn mama thuis, als bakker van de Biologische bakkerij of als houtbewerkingsleraar op Lohrangrin.

Toen je een deel werd van mijn leven en van mijn familie was dat samen met Frieda. Jij en Frieda, twee vrije zielen. Niet gebonden aan regels en conventies. ‘We leven het leven op onze manier.’ Je hebt je doorheen je leven van meer dan één juk ontdaan. Voor jou geen katholicisme of een autoritaire opvoeding. Nee jij was een ‘hippie pur sang’ voorvechter van Bio, moestuinen, klompen en korte broek, lange haren en baard, en de Steinerschool.

Samen met Annie heb je twee zonen voor wie je met momenten een echte held bent geweest. Toen het einde naderde sprak je veel over het moment dat je je jongens moest ophalen in Temse. Je ogen liepen vol. Je stem brak. Intense vaderliefde.

Voor mijn kinderen ben je opa dierentuin. Samen met de kleinkinderen op de fiets. Razend snel door de stad. Naar de dierentuin. Frietjes en speeltuin. Jij met vaste tred en zij wippend op je schouders. Bij opa thuis de vissen eten geven. Niet teveel. Je werkkelder als een waar speelparadijs. Broekzakjes vol houtrestjes. Jij zal de geschiedenis ingaan als de man die de beste rijstpap maakt van de hele wereld. In de kommetjes met een kroon. Jouw recept blijft geheim en het mijne is nooit goed.

De man van weinig woorden. Dikwijls mijn schaduw in de Handelstraat. Geduldig wachtend op het moment dat de drukte van het eten en het in bed stoppen was overgewaaid. Me helpend met een kind op de schoot te nemen of mee in de potten te roeren. Nadien samen een glaasje drinken en praten. Van jou heb ik geleerd dat stiltes ook zinvol kunnen zijn en niet alle vragen een antwoord verdienen. Zuinig met woorden. Woorden en gedachten eerst herkauwen voor ze los te laten op de wereld.

Samenwerken met Bert, de geheime taal van timmermannen, meesters van het hout en nagels. Dezelfde grote handen. Liefde die door handelingen schijnt. Hout als rode draad doorheen je leven.

Gisteren vonden we jouw dagboek terug geschreven bij ons in Nozières:
Vrijdag 15 februari: ‘het brood zit in de oven, alles verloopt rimpelloos. Ja, hoe eenvoudig kan het leven zijn. Sneeuw, zoon, schoondochter en de kleinkinderen in de buurt. Dankbaarheid.’
Weet dat die dankbaarheid geheel wederzijds is.

Er was ook veel humor.
Zo vind ik twee dagen voor je dood een berichtje op mijn facebook, geschreven midden in de nacht:
‘Een augustijntje d’r bij van een graadje of zeven…
doet ons weer de natuur beleven !
gift van de mannekes van plezier
inderdaad uit….Lier
Weest gerust ik dronk maar een (hik!) vierdeke’.
En ja hoor, gewapend met je zakmes heb je ‘s nachts nog een flesje Augustijn gekraakt.

In de laatste dagen leer ik nog zoveel over je volle leven. Je vrijwilligerswerk bij oxfam en bij de instuif, zingen in een koor, je inzet bij taaloor en florreborre. Met medestappers trok je de wijde wereld in. Je grote muzikale talent. Een cirkel wordt rondgemaakt en gemiste jaren ingehaald met Viviane, Lente en Michaël. Heel mooi.

De doostrijd als recht op een schip staand en onversaagd tot aan de dood toe strijden.
Nooit klagen. ‘Betuttel me niet zo’. Pijn verbijten. Je lichaam was op. Willen opstaan. Wegwillen uit dat bed, uit die kamer, weg uit dat lijf. Je roept: ‘komaan Bert we zijn hier weg!’. Sterven als bevallen. Met pijn, angst, ongeloof en tegenstand.
Dries krijgt gelukkig nog tijd. Dries en Jozef als spiegels van elkaar.
Bert wijkt niet van jouw zijde. Draagt jou. Sust jou. De cirkel van het leven is rond. En dan wordt het stil.

Samen met Fons en Jules huppelend op weg naar jou. Het is ook wel spannend. We maken grapjes samen: ‘niet in opa zijn tenen knijpen en geen vinger in zijn neus!’ Maar bij het zien van een vredig voor altijd slapende opa dringt het ook bij hen door dat er zoiets als ‘nooit meer’ bestaat. Tranen rollen over kinderwangetjes en Jules zegt: ‘mama elke keer als ik stop met spelen komt opa in mijn hoofd’. Fons zegt: ‘ik mis hem zo en nu kunnen we nooit meer naar de dierentuin’.

De frons van  pijn en onrust in je gezicht is gladgestreken. Weer de mooie man die je altijd bent geweest. Slaap zacht.

 

920547_4993210712644_422552052_o

 

 

De Timmerman en de Godfather

Ik heb een tijdje met een writersblock gezeten. Ik wilde graag over de papa’s vertellen maar vind dat ook moeilijk omdat het zo persoonlijk is en de gevoelens errond zo wisselend zijn. Ik vroeg me af of zij dat zelf wel leuk zouden vinden? Maar ik kon er ook niet omheen. Ik schrijf dan wel over ons nieuwe leventje hier maar soms is dat bijzaak als er zoveel rondom jou gebeurt. Soms heb je gewoon geen zin om allemaal gezellige anekdotes te vertellen wanneer er zoveel grotere dingen aan het gebeuren zijn. En uiteindelijk, die aftakelende vaders dat hoort ook bij het leven. Iedereen wordt met zulke dingen geconfronteerd dus waarom daar zo stilletjes over proberen doen? Dus hupsakee, deze keer vertel ik gewoon over onze vaders.

Jozef is een maand bij ons kunnen blijven. Daar zijn we heel dankbaar voor want dat pakken ze ons nooit meer af. Het was een intense periode al paste Jozef onmiddellijk in ons gezin, alsof er gewoon een extra puzzelstukje aan werd toegevoegd. Met momenten was Jozef in zijn volle element en kon er gewandeld, gegeten en gedronken worden. Drie keer per dag werd er dan uitgebreid gegeten, wat een eetlust! Maar naar het einde toe ging het moeizamer en moeizamer. Jozef lag dikwijls te slapen op de zetel terwijl de kinderen druk rond hem heen speelden maar hij wilde niet weten van in zijn bed te gaan liggen. Kinderen zijn ook zo’n goede remedie want die staan niet teveel stil bij al die moeilijke dingen. Die roepen: ‘Kijk opa daar!’ of ‘Opa kom eens kijken!’ Die willen alleen maar spelen en hun onstilbare ontdekkingstocht van het leven met je delen of je je nu zo misselijk als een krab voelt op niet.

Toen de sneeuw, die ons een tijdlang in zijn greep had, stilaan begon te smelten begon Bert aan het terras te werken. En Jozef nam vanop afstand deel. Vader en zoon begonnen net zoals vroeger weer in een voor mij geheime taal te communiceren. Over afstanden en graden, over boren en vijzen, houtverbindingen, houtsoorten, frezen, groeven, enz. Het zijn allebei nooit de meest communicerende vaten geweest maar als ze samen aan iets werken dan vinden ze elkaar onmiddellijk. Dan wordt er geluisterd naar elkaar, overlegd, gemijmerd en deals gesloten. Dan worden er makkelijker complimenten gegeven. Ik stond erbij en keek ernaar en zag hoe de timmerman zijn kennis deelde met zijn zoon en dat hij op die manier altijd zou blijven voortbestaan in zijn zoon en later in zijn kleinzonen.

In die periode reisde ik even naar de Belgische kust om  samen te zijn met mijn familie. En god, een groter contrast tussen twee families kan er niet bestaan denk ik. Papa blijft die trotse en sterke man, zelfs in een rolstoel. Nog steeds kan hij ons ‘s avonds na het eten toespreken met zoveel wijsheid en gevoeligheid dat we allemaal muisstil luisteren met rollende tranen op onze wangen. Mijn hart in duizenden stukjes en tegelijk was er die enorme kracht van allemaal samen te zijn. Eén plus één is zoveel meer dan twee in ons onverwoestbaar nest. Ik vergelijk onze familie altijd met zo’n drukke luidruchtige Italiaanse familie. Waar er één man als een ware Godfather aan het roer staat, de koers van het gezin bepaalt en het laatste woord heeft. Maar waar de vrouwen de lijm zijn die het gezin bijeen houden. En waar er een continue drukte is zoals bij ons: al die tetterende vrouwen in de keuken die van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat staan te koken en af te wassen. Die vanuit de keuken naar de kinderen roepen dat het stiller moet. Die de mannen commanderen om de tafel te dekken of naar de winkel te rijden. Die, als papa ‘s morgens in een verfrommelde pyjama met zijn rolstoel aan tafel wordt geschoven, meteen allemaal boven hem hangen. Voor een kus, ‘heb je goed geslapen papsi?’, zijn haar wat in vorm leggen, die pyjama wat recht trekken, die vragen wat hij wilt eten, drinken? ‘Zit je goed? Wil je wat water? Confituur of boter op je boterham?’ enzoverder. Een niet aflatende stroom van zorg die papa onder lichte dwang moet ondergaan.

En wat misschien een heel emotioneel moment kon zijn op de laatste avond, allemaal een polaroid foto met papa voor in ‘de portefeuille’ wordt één groot hilarisch tafereel waarbij Maaike en ik bijna in ons broek doen van het lachen. En in mijn verbeelding wipt papa bijna uit zijn rolstoel van het lachen. Of hoe het leven echt bestaat uit een lach en een traan.

 

Gust ophalen aan de school. Met al die sneeuw moet dat wel te voet.

DSCN1701

 

Samen tekenfilmpjes kijken. Jozef is weer helemaal mee!

DSCN1782

 

De timmerman en de zoon.

IMG_2437

 

IMG_2442

 

De zusjes.

1 (24)

 

Lachen tot je in je broek plast!

1 (29)

1 (30)

1 (32)

1 (39)

1 (44)